PCC 2% na rynku wtórnym i zwolnienie dla pierwszego mieszkania

Na rynku wtórnym do ceny mieszkania dochodzi podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% — płaci go kupujący. Od 2023 roku przy zakupie pierwszego mieszkania obowiązuje zwolnienie z tego podatku. Czy dany kupujący spełnia jego warunki, potwierdza notariusz przy akcie.

Jak działa ten podatek

PCC pojawia się tam, gdzie nie ma VAT-u, a więc przy zakupie od osoby prywatnej, na rynku wtórnym. Kupując od dewelopera, nabywca płaci cenę z VAT-em i podatku od czynności cywilnoprawnych już nie ma. Stąd prosty podział: rynek pierwotny — VAT w cenie, rynek wtórny — PCC obok ceny.

Podstawą jest wartość rynkowa nieruchomości, w praktyce cena z aktu, o ile nie odbiega od rynku. Podatek pobiera notariusz przy podpisaniu umowy sprzedaży, więc kupujący nie musi sam składać deklaracji ani pilnować terminu. Musi za to mieć tę kwotę przygotowaną na dzień aktu, obok ceny i kosztów notarialnych.

Zwolnienie dla pierwszego mieszkania

Od 2023 roku kupujący swoje pierwsze mieszkanie może być z PCC zwolniony. W uproszczeniu chodzi o osoby, które wcześniej nie były właścicielami mieszkania ani domu. Szczegółowe warunki i wyjątki weryfikuje notariusz — na podstawie oświadczenia kupującego składanego do aktu. Dlatego temat zwolnienia warto podnieść przy umawianiu terminu, a nie w dniu podpisania: notariusz musi wiedzieć, jaką treść przygotować.

Co to oznacza dla obu stron

• Kupujący planuje budżet z podatkiem — albo sprawdza z wyprzedzeniem, czy przysługuje mu zwolnienie. Różnica w kosztach zakupu jest wymierna.
• Sprzedający nie ponosi tego podatku, ale powinien wiedzieć, że kupujący go liczy. Przy negocjacjach ceny 2% po stronie nabywcy to argument, który pada częściej, niż się wydaje.
• Obie strony zyskują, gdy kwestia podatku i ewentualnego zwolnienia jest ustalona przed aktem, bo wtedy nic nie zaskakuje przy stole.

Podatek od czynności cywilnoprawnych jest jednym z niewielu elementów transakcji, który nie podlega negocjacji. Tym bardziej warto go znać wcześniej.