Dom o szerokości 92 centymetrów, który formalnie nie jest domem

Najwęższy dom świata nie stoi w Tokio ani w Amsterdamie, tylko w Warszawie. W najwęższym miejscu ma 92 centymetry. Wciśnięto go w szczelinę między dwoma budynkami, tam gdzie dotąd była po prostu przerwa w pierzei.

Dom Kereta, bo o nim mowa, zaprojektował architekt Jakub Szczęsny. To projekt eksperymentalny: sprawdzał, czy w miejskiej szczelinie da się zmieścić pełnowartościowe mieszkanie — z miejscem do spania, pracy, gotowania i mycia. Odpowiedź brzmi: da się, ale nie w rozumieniu przepisów.

Dlaczego to instalacja, nie budynek

Przepisy budowlane określają minimalne wymiary pomieszczeń, szerokości przejść, warunki doświetlenia i wentylacji. Obiekt o szerokości 92 centymetrów nie ma szans ich spełnić. Formalnie nie jest więc budynkiem mieszkalnym, choć ktoś w nim mieszka — figuruje jako instalacja artystyczna. To rozwiązanie pozwoliło go w ogóle wybudować, ale oznacza też, że w oczach prawa nie jest tym, czym jest w praktyce.

Co z tego wynika dla kupującego

Historia z Warszawy jest skrajna, ale mechanizm jest codzienny. Status prawny nieruchomości nie zawsze pokrywa się z tym, jak jest używana. Poddasze zaadaptowane na mieszkanie może wciąż figurować jako strych. Lokal, w którym ktoś mieszka od lat, może być w księdze lokalem użytkowym. Część powierzchni, za którą sprzedający chce zapłaty, może w ogóle nie istnieć w dokumentach.

• Sprawdź, jak lokal figuruje w księdze wieczystej — mieszkalny czy użytkowy, i z jaką powierzchnią.
• Porównaj powierzchnię z dokumentów z tą z ogłoszenia. Większa liczba to zwykle powierzchnia po podłodze, mniejsza — użytkowa z księgi. Obie mają znaczenie, ale to druga liczy się przy akcie.
• Zapytaj o legalność przeróbek, zwłaszcza połączeń lokali, adaptacji poddaszy i dobudowanych antresol.

A w Trójmieście

W Gdańsku i Sopocie, gdzie kamienice sąsiadują z powojennymi blokami i adaptowanymi strychami, takie rozbieżności zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać. Dom o szerokości 92 centymetrów przypomina o prostej zasadzie: zanim zapłaci się za metry, warto wiedzieć, czym te metry są w dokumentach.